De vieze keerzijde van kunstmatige intelligentie

columnist Irene de Bel

De strijd tussen tech-giganten is opnieuw losgebarsten. Na Google en Microsoft investeert nu ook Meta groots in kunstmatige intelligentie. Het moederbedrijf van Facebook kondigde afgelopen week aan een ai-chatbot toe te voegen aan Facebook Messenger, Instagram en Whatsapp. Daarmee zullen in een klap honderden miljoenen mensen elke dag ai gebruiken.

2023 is het jaar van de generatieve ai, zoals de kunstmatige intelligentie die zelf teksten en afbeeldingen genereert wordt genoemd. In de eerste zes maanden van 2023 investeerden tech-bedrijven volgens CB insights gezamenlijk 13,3 miljard euro in de nieuwe technologie. Ter vergelijking: Nederland reserveert in de miljoenennota nog niet eens de helft daarvan (6,2 miljard) voor klimaatuitgaven in 2024.

Het is dan ook onvoorstelbaar wat je allemaal kunt met ai en hoe snel de ontwikkelingen gaan. Je moet even doorhebben hoe je het beste een opdracht, een zogenoemde prompt, opstelt. Maar als je het eenmaal in de vingers hebt dan is het verslavend makkelijk en leuk om te zien hoe zo’n tool de mooiste afbeeldingen samenstelt of een perfecte brief in welke taal dan ook voor je uitschrijft.

LEES OOK  Andrew Tate: de koning van de toxische masculiniteit

Het enige wat wel weer even wennen is, is dat t soms een paar minuten kan duren voor je resultaat tevoorschijn komt. Het doet denken aan het internet in de jaren negentig toen het soms minuten kon duren voor alle bytes door een piepende telefoonlijn waren binnengedruppeld en de laatste pixel van een webpagina was geladen.

Kunstmatige intelligentie gebruikt heel veel data. Eén opdracht aan ChatGPT kost 15 keer meer energie dan een zoekopdracht in Google. Ai is dan ook een slechte ontwikkeling voor het klimaat. Datacentra zijn nu al verantwoordelijk voor zo’n 3 procent van het wereldwijde energieverbruik en 1 procent van de CO2-uitstoot. Dat is de helft van wat de luchtvaartsector uitstoot.

Facebook heeft ongeveer 2 miljard dagelijkse gebruikers die gemiddeld 30 minuten per dag op het platform zitten. Bij elkaar produceren die nu, voor de introductie van ai, 46.797 ton CO2 per dag, 17 miljard kilo CO2 per jaar. Dat is evenveel CO2-uitstoot als wanneer alle Nederlanders met een Facebook-account van Amsterdam naar het hoofdkantoor in Californië vliegen en weer terug.

LEES OOK  De strijd om ‘onschuldige’ chips

TikTok en Youtube hebben minder dagelijkse gebruikers maar die spenderen daar meer tijd, waardoor ook die netwerken nog eens 40 duizend en 18 duizend ton CO2 per dag uitstoten. En dan hebben we het alleen nog over dans- en kattenfilmpjes. Microsoft, Google, Apple, we gebruiken de hele dag door steeds meer technologie. 

Het goede nieuws is dat de tech-reuzen doorhebben dat het nodig is om te verduurzamen. Ze gaan elkaar nu beconcurreren in wiens product het eerst volledig klimaatneutraal te gebruiken is. En ook dat kan gelukkig heel snel gaan in de tech-industrie. De meeste bedrijven zeggen voor 2030 volledig klimaatneutraal te zullen zijn. Die daadkracht kan ons nieuwe kabinet een voorbeeld aan nemen.

Deze column is op 4 oktober 2023 gepubliceerd in het Noordhollands Dagblad, Leidsch Dagblad, de Gooi- en Eemlander, Haarlems Dagblad en IJmuider Courant.