Ik ben een anonieme roker. Sommige mensen herinneren zich mij nog als verstokte roker, maar mijn huidige collega’s kunnen zich dat totaal niet voorstellen. En dat was precies mijn bedoeling toen ik stopte, deze maand 11 jaar geleden.

Roken was een jeugdzonde die ik niet de rest van mijn leven in stand wilde houden. Het leek mij gemakkelijker om te stoppen op een moment dat je van omgeving verandert. Daarom ben ik gestopt na mijn afstuderen, voordat ik begon met werken. Als mijn nieuwe collega’s mij zagen als niet-roker, zouden ze me ook niet steeds vragen om mee te komen roken, en werd ik dus minder in de verleiding gebracht.

Voor wie het zich niet meer kan herinneren: de wereld zag er toen een stuk blauwer uit dan nu. Het was nog heel normaal (en legaal) om te roken op de werkvloer. Uitgaan stond gelijk aan een doordringende rooklucht in alle vezels van je kleren en je poriën. In restaurants was het zelfs niet gek als mensen aan het tafeltje naast je een sigaret opstaken terwijl jij net aan je hoofdgerecht
wilde beginnen.

Dat is in korte tijd allemaal ondenkbaar geworden. Ik vind het opvallend hoe snel onze maatschappij zich volledig tegen de rokers heeft gekeerd. Was het vroeger nog ‘gastvrij’ om op een verjaardagsfeestje een vaasje sigaretten naast de kaasblokjes te zetten, tegenwoordig zijn rokers afgezakt tot trieste paria’s die alleen nog buiten in de regen hun verslaving mogen voeden.

Stoppen is heel moeilijk, ik kan het weten. Slechts 4 tot 10 procent van de rokers houdt het stoppen langer dan een jaar vol.

Een deel van de verstokte rokers zoekt zijn heil in de e-sigaret, want die zou het stoppen gemakkelijker maken. Bovendien heb je geen last van stinkende rook en het zou niet zo ongezond zijn. E-rokers mogen dus gewoon binnen in ons kringetje zitten ‘dampen’.

Maar hoe gezond is het? Dat rokers hun nicotineverslaving opeens kunnen onderhouden met ‘gezonde’ nicotinedamp, klinkt toch bijna te mooi om waar te zijn. Dat e-sigarettenfabrikanten
de gezondheidskaart uitspelen, verbaast me niets. Ik vrees dat de tabakslobby zijn weg naar de elektronische sigaret wel gevonden heeft. Het wordt tijd dat onafhankelijke wetenschappers uitzoeken wat het dampen (en meedampen) echt met je lichaam doet. Zitten er nog ergens verborgen risico’s waardoor de e-rokers straks ook weer naar buiten worden verbannen?

Mijn afkicktactiek heeft overigens gewerkt. Ik heb nooit meer een sigaret aangeraakt. Durf ik niet want dan kan ik weer opnieuw beginnen, vrees ik. Maar heel af en toe kijk ik nog heimelijk naar de paffende collega’s op het balkon. In het zonnetje is de ‘dorpspomp’ toch ook wel gezellig.

Dit voorwoord is gepubliceerd in New Scientist, editie september 2014.