Volledig opgezogen in het scherm van hun telefoon, horen mijn kinderen niets meer. Ik kan roepen wat ik wil, maar als ze op sociale media zitten ontgaat de rest van de wereld ze volkomen. In totale hyperfocus vergeten ze alles om zich heen, vooral ook de tijd. Als zombies kunnen ze naar het scherm blijven kijken, doomscrollen. Alleen door mijn hand op hun schouder te leggen, kan ik de betovering verbreken en ze terughalen naar het hier en nu.
Ik ken geen gezin waar het telefoongebruik thuis nooit strijd oplevert. Smartphones zijn té verslavend. Wetenschappers hebben inmiddels aangetoond dat onze hersenen daadwerkelijk krimpen wanneer je dagelijks te veel op je scherm zit. Hoe langer je erop zit, hoe groter de kans dat je hersenen wegrotten. ‘Hersenrot’ is door de universiteit Oxford zelfs verkozen tot woord van het jaar 2024.
Als David tegen Goliath nemen wij ouders het op tegen Big Tech. Die de slimste koppen van de wereld, tegen ongekende salarissen, de afgelopen jaren non-stop hebben ingezet om hun producten zo verslavend mogelijk te maken. En dat is gelukt. De telefoon beloont ons brein met dopamineshotjes, het stofje dat een kortstondig geluksgevoel geeft, net als heroïne.
Gelukkig herkent de overheid dit probleem nu ook. Daarom is er nu een nieuwe overheidscampagne, met de slogan ‘Blijf in beeld’. In de commercial zie je een jongetje opgezogen worden in zijn telefoon. Zijn ouders verdwijnen achter zwarte balken. De wereld om hem heen gaat letterlijk op zwart. Dit is inderdaad de zombiemodus waar we tegen strijden.
En dan de oplossing van de overheid: ouders maak afspraken met je kind over schermgebruik. Hoeveel uur per dag mag je erop en wanneer niet? De campagnesite biedt zelfs een afsprakenkaart om te downloaden en de afspraken in vast te leggen. Gij zult niet doomscrollen, handtekening van ouder en kind eronder, probleem opgelost. De volgende keer dat de smartphone mijn kind weer dreigt te verzwelgen, hoef ik alleen maar met dat papiertje te zwaaien. Dat ik daar zelf nog niet aan had gedacht.
In het bijbehorende persbericht zegt staatssecretaris Van Marum dat de campagne bedoeld is om ouders bewust te maken. Want een smartphone is leuk maar weten wij wel dat er ook risico’s aan zitten? Als ouders hebben wij de verantwoordelijkheid om onze kinderen daartegen te beschermen. De campagne moet ervoor zorgen dat wij de ‘urgentie voelen’ om afspraken te maken met onze kinderen.
Ik wil Van Marum op dit punt graag geruststellen. Wij voelen die urgentie. Tienduizenden ouders sloten zich afgelopen maanden al aan bij de beweging Smartphonevrij Opgroeien. Daar was geen overheidscampagne voor nodig. Ons probleem is dat de overheid niet diezelfde verantwoordelijkheid voelt. Want waarom hebben we wel een leeftijdsgrens voor roken en alcohol, maar niet voor smartphones en social media? Kunnen we daar niet eens afspraken over maken?
Deze column is op 9 september 2025 gepubliceerd in het Noordhollands Dagblad, Leidsch Dagblad, de Gooi- en Eemlander, Haarlems Dagblad en IJmuider Courant.